De wereld reageert op anti-abortuswetgeving

In de afgelopen week was de Amerikaanse anti-abortuswetgeving veelvuldig in het nieuws. Deze nieuwe wetgeving zou een abortus in vrijwel alle gevallen verbieden. Van de invoering van deze anti-abortuswetten is sprake in de Amerikaanse staten Missouri, Alabama, Kentucky, Mississippi, Ohio en Georgia. Amerika heeft in sommige gevallen een federaal wetgevingssysteem, hierdoor kan een Staat over verscheidene onderwerpen zelf wetgeving opstellen. Dit is ook de reden dat de abortuswetgeving in sommige staten verschilt. Zo is in Missouri en Alabama beëindiging van de zwangerschap na de achtste week verboden, waar dat in de andere Staten volgens de ‘Heartbeat Law’, juist verboden is vanaf het moment dat er bij de foetus/baby een hartslag wordt gesignaleerd.

Het vraagstuk omtrent abortus is wereldwijd een moreel en juridisch twistpunt. Tegenstanders, nu de wetgevers, beroepen zich op het recht op leven. Voorstanders, nu de protestanten, benadrukken dat vooral aan de kwaliteit van bestaan van zowel moeder als kind recht moet worden gedaan en dat de vrouw een eigen keuze heeft in wat er met haar lichaam gebeurt. Zo beroepen de protestanten zich vooral op de situaties waarin de zwangerschap ongewild is, zoals verkrachting, incest of armoede. Ook in deze situaties biedt de nieuwe anti-abortuswetgeving geen uitzondering. De wet staat abortus alleen toe als de gezondheid van de vrouw in gevaar is, maar dan moet het wel voor de grens van 20 weken zijn. Niet alleen het doen van een abortus als zwangere vrouw is strafbaar, ook de uitvoerende artsen zijn strafbaar. Beide straffen lopen op tot negenennegentig jaar.

Er waren veel tegengeluiden te vinden onder de bevolking en in de senaat. Ook op sociale media barstte het protest los na een aantal Instagram-posts van topmodellen, acteurs en politici. Dehashtag #youandme ging hierna viral, en zo kwam dit nieuws ook in Nederland ter oren. Maar, is de abortuswetgeving wel conform de Amerikaanse grondwet?

Op het moment zijn de anti-abortuswetten nog in strijd met de Amerikaanse grondwet. Deze stelt dat een foetus tot drie maanden nog geen persoon is, en de zwangere vrouw zo zelf de keuze kan maken. Verder is er sprake van relevante jurisprudentie: Roe versus Wade. In dit mijlpaalarrest uit 1973 oordeelde het hof dat de meeste toenmalige anti-abortuswetten onwettelijk waren omdat het ‘recht op abortus’ besloten lag in het grondwettelijke recht ‘recht op privacy’. Dit arrest heeft de toenmalige wetten tevens opgeheven.

Maar, sinds 1973 heeft politiek Amerika uiteraard niet stilgezeten. Sinds de jaren 80 zijn er al heftige tegengeluiden te horen vanuit het ‘pro-life’-kamp, voornamelijk conservatieve christenen. Dit kamp kreeg gehoor in het Hooggerechtshof nadat Donald Trump twee conservatieve – lees: anti-abortus - rechters benoemde. Dit hof houdt zich bezig met zaken die de Amerikaanse Grondwet, het federaal recht of federale verdragen aangaan. In theorie, zou het Hooggerechtshof de grondwet dus zodanig kunnen veranderen dat de anti-abortuswetten zoals in Missouri en Alabama daadwerkelijk grondwettig zullen zijn. Of de anti-abortuswetgeving zo onwettelijk blijft, is de vraag.

Sluiten